Máy biến dòng đo lường trung thế

Máy biến dòng đo lường trung thế (Current Transformer – CT/TI) là thiết bị dùng để hạ dòng điện xoay chiều lớn từ lưới điện trung thế (như 22kV, 35kV) xuống giá trị nhỏ tiêu chuẩn (1A or 5A), phục vụ cho các thiết bị đo lường (ampere kế, công tơ, v.v.), điều khiển và bảo vệ hệ thống điện, đảm bảo an toàn và độ chính xác. Chúng thường có cấu tạo bằng epoxy đúc, phù hợp điều kiện ngoài trời, và có nhiều cấp chính xác, tỷ lệ biến dòng khác nhau.

Chức năng chính:

• Biến đổi dòng điện: Chuyển đổi dòng sơ cấp lớn thành dòng thứ cấp nhỏ (1A or 5A).
• Cung cấp tín hiệu: Cung cấp tín hiệu dòng điện cho ampe kế, công tơ, rơle bảo vệ.
• Bảo vệ hệ thống: Giúp các thiết bị bảo vệ (như rơle) phát hiện sự cố quá tải, ngắn mạch.
• Đảm bảo an toàn: Cách ly thiết bị đo lường khỏi điện áp cao của lưới trung thế.

Thông số kỹ thuật tiêu biểu:

• Điện áp: Phổ biến ở các mức 6kV, 10kV, 15kV, 22kV, 24kV đến 35kV (38,5kV).
• Dòng sơ cấp: Đa dạng (ví dụ: 25-50A, 100A, 200A,…).
• Dòng thứ cấp: 1A hoặc 5A.
• Cấp chính xác: 0.5, 1 (cho đo lường).

• Tần số: 50Hz.
• Vật liệu: Nhựa Araldite đúc epoxy, chịu được thời tiết nhiệt đới.

Phân loại theo môi trường lắp đặt

• Trong nhà: Thường là loại đúc nhựa Epoxy cách điện khô, thiết kế nhỏ gọn để lắp trong các tủ điện trung thế.
• Ngoài trời: Có hai dạng chính là đúc Epoxy chịu thời tiết hoặc loại ngâm dầu (cách điện dầu), có độ bền cao trước tác động của môi trường.

Cấu tạo và Nguyên lý

• Cấu tạo: Gồm lõi thép (hollow core), cuộn dây sơ cấp (nối nối tiếp với mạch điện tải) và cuộn dây thứ cấp (nối với thiết bị đo).
• Nguyên lý: Hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ. Khi có dòng điện chạy qua cuộn sơ cấp, nó tạo ra từ thông biến thiên trong lõi sắt, từ đó cảm ứng ra dòng điện ở cuộn thứ cấp theo tỷ lệ vòng dây xác định.

Ứng dụng:

• Trạm biến áp phân phối, tủ điện trung thế, feeders.
• Đo lường điện năng, giám sát dòng điện trong các nhà máy, khu công nghiệp.

Các thương hiệu phổ biến tại Việt Nam

• Trong nước: EMIC (Tổng công ty Thiết bị điện Việt Nam), MITEX, EEMC, …
• Quốc tế: Schneider Electric, ABB, …